Traject 2: Oeffelt-Vortum-Mullem

‘We ontwaken in Oeffelt. Tijdens het ontbijt horen we van onze gastvrouw dat we beslist volgend jaar maart moeten terug komen, want iedere tweede zondag in maart wordt het Nederlands Kampioenschap Maasheggenvlechten gehouden in Oeffelt in het Maasheggengebied. Tijdens deze kampioenschappen worden de beste heggenvlechters in Maasheggenstijl verkozen.

Wij vragen ons af wat iemand een goede heggenvlechter maakt. Volgens onze gastvrouw moet de heggenvlechter een juiste combinatie van verschillende struiken als meidoorn, sleedoorn en wilde rozen kunnen vlechten, zodoende dat de takken van deze struiken zijn zo vervlochten dat mensen, koeien en grotere roofdieren er niet meer doorheen kunnen. Dat klinkt nog niet zo eenvoudig…

Na het ontbijt worden we uitgezwaaid door onze gastvrouw en stappen we weer op de fiets richting de Maas; het nieuwe fietspad ligt er grandioos bij. We gaan het fietspad op en komen al gauw bij het oude Veerhuis uit. Het oude Veerhuis kent een lange geschiedenis en ontving vele opmerkelijke bezoekers, waaronder koningin Wilhelmina in 1939.

We stoppen even bij het veerhuis om te genieten van het uitzicht en het aangename zonnetje. Een voorbijganger laat zijn hond uit en spreekt ons aan. Als hij ontdekt dat we van buiten de regio komen, wordt hij enthousiast en vertelt hij ons dat je vroeger per pont naar de andere kant van de Maas kon varen. En inderdaad, we zien het restant van een oude veerstoep aan de oever van de Maas nog liggen. De goede man laat ons weten dat in de jaren na de oorlog dit het drukste veer van het Land van Cuijk was. Bij de opening in 1955 van de verkeersbrug van Oeffelt naar Gennep even verderop gelegen, kwam er een einde aan de overtochten. Een herstel van de oude veerverbinding staat hoog op het prioriteitenlijstje van de gemeente Boxmeer.

Bij die verkeersbrug moeten we beslist ook even gaan kijken. Deze heeft onlangs een flinke opknapbeurt gehad. De brug is crèmewit geworden en er is aan de Brabantse zijde, bij de entree van de brug, de Limburgse vlag op aangebracht en aan de Limburgse zijde, bij de entree, de Brabantse vlag.

‘Oh ja, ziet u die zeven grote bomen daar’, vervolgt de voorbijganger? ‘Vroeger werden ze in de volksmond de zeven raadsleden genoemd. Na de raadsvergaderingen plachten de raadsleden hier een ‘afzakkertje’ te nemen.’

We nemen afscheid van deze spontane verhalenverteller en fietsen naar de brug toe. De goede man heeft niets teveel gezegd, het resultaat ziet er fraai en gastvrij uit.

Op naar Beugen; vroeger was Beugen bekend om het ‘Kruispunt Beugen’; dit is de naam van twee treinstations in de nabijheid van Oeffelt, waarbij Kruispunt Beugen ‘hoog’ gelegen was aan de, nog intact zijnde, Maaslijn van Nijmegen naar Venlo en Kruispunt Beugen ‘laag’ aan het, inmiddels sinds 1950 verdwenen, ‘Duitse Lijntje’ van Boxtel naar het Duitse Wesel. Tegenwoordig verraadden de verhoogde ligging van de Maaslijn en het nog steeds aanwezige dubbele spoor over een lengte van 1 kilometer dat hier vroeger het Kruispunt heeft gelegen. Met het verdwijnen van het Duits Lijntje heeft de natuur rond dit voormalige station vrij spel gekregen. In 1997 zijn de restanten van de stenen trappen naar Kruispunt Beugen ‘hoog’ verwijderd.

We fietsen door naar Boxmeer. Tijd voor koffie en lunch! We kijken uit op de Boxmeerse Petruskerk, die in 2000 is verheven tot ‘Basilica Minor’ of wel de Petrus Basiliek. We vragen aan de uitbater van het cafe wat er zo bijzonder is aan de kerk. Hij vertelt dat Boxmeer een bedevaartstadje is en dat Boxmeer vanaf het begin van de 15e eeuw een ‘Boxmeerse Vaart’ kent, die ieder jaar 14 dagen na Pinksteren in de straten van Boxmeer voorbij trekt. De Boxmeerse Vaart is gebaseerd op een eigen ‘heilig bloedwonder’; de overlevering verhaalt dat een priester twijfelde aan de omzetting van brood en wijn in lichaam en bloed van Christus. Door zijn twijfel bruiste het bloed over de kelk en een druppel bleef op de corporale (witte doek) achter, waarna de priester zijn fout erkende. Dit doek is bewaard gebleven en opgeborgen in de zilveren reliekschrijn en wordt in de Boxmeerse Vaart meegevoerd.

De vaart is nu een rijke traditie in Boxmeer; Boxmeer ontvangt hierdoor jaarlijks  een indrukwekkende stoet van vaartgangers (en kijkers) van heinde en verre. Sinds 1980 bestaat er een comité van zes Vaartmeesters die letterlijk de Vaart erin houden.

Na een weldadige lunch in Boxmeer brengen we een bezoekje aan het gelijknamige Kasteel. Boxmeer vormde, met het omliggende gebied, tot omstreeks 1800 een Heerlijkheid met eigen wetten, bestuurd vanuit het, nu nog grotendeels intact zijnde, Kasteel Boxmeer. Het kasteel is gebouwd op een verhoging bij het binnenwatertje Meere rond het jaar 1200. Een kleine honderd jaar later nam Jan Boc van Mere zijn intrek in de burcht en naar hem is Boc’s-meer, en later Boxmeer, genoemd.

Heden ten dage is het kasteel in gebruik als klooster en verzorgingstehuis en is er een museum in gehuisvest. Voor € 2,50 per persoon mogen we naar binnen. In het museum ontdekken we de geschiedenis van Romeinse tijd tot heden. Zo lezen we dat het kasteel eeuwenlang in bezit was van de graven van Bergh en daarna van de Duitse vorsten van Hohenzollern-Sigmaringen. Zij regeerden soms met harde hand over hun onderdanen, getuige bijvoorbeeld de tentoongestelde duimschroeven van weleer! Van een heel ander kaliber zijn de Zusters van Julie Postel. Zij namen in 1896 het kasteel Boxmeer in gebruik als zieken- en later verpleeghuis. Onder meer door zorg voor de zieken zetten de zusters zich onbaatzuchtig in voor hun medemens in nood. In het museum wordt de geschiedenis van de zusters in beeld gebracht.

We gaan verder richting Sambeek; we komen langs de stuw. Het is hier een drukte van jewelste van vrachtschepen, plezierbootjes en vele kijkers aan de oever. Op een informatiebord lezen we: ‘De Maas stroomt vanuit het Franse Langres door België naar Nederland, naar Hollands Diep om daar de Noordzee in te stromen. Er moet over een lengte van meer dan 900 kilometer een hoogteverschil van 450 meter overbrugd worden. Om scheepvaart op die rivier mogelijk te maken, zijn stuwcomplexen hard nodig.’

We nemen plaats op een bankje en bekijken een aantal keren met interesse naar het rijzen en dalen van grote vrachtschepen en kleine plezierbootjes in de sluis. De toeter luidt hard en het water zakt of stijgt 3 meter. Het is een prachtig schouwspel. We drinken nog wat bij de lunchroom gelegen aan de stuw en maken ons op voor ons eindpunt van deze dag.

We fietsen door richting Vortum-Mullem en komen langs de Vortumse Bergjes. Het IVN heeft hier een natuurpad uitgezet. We parkeren onze fietsen en lopen het pad op. We komen terecht in een prachtig oud bosgebied en genieten van de natuur en stilte om ons heen.

We fietsen door naar ons privé-overnachtingsadres! Tante Trees staat ons al op te wachten. Of we honger hebben? ‘Ja’, zeggen we volmondig. We zijn benieuwd wat de Brabantse pot ons vandaag zal verschaffen…

Lees de volgende keer onze verhalen over het traject Vortum-Mullem - Maashees.”